Email

info@paardoptimaal.nl

In de blog van vandaag ga ik het hebben over wormen. Hierin ga ik onder andere bespreken wat wormen zijn, hoe je paard er aan komt en wat je er tegen kan doen, dus hopelijk helpt het je bij het ontwormbeleid van je paard. Dit onderwerp heeft misschien niet specifiek met paardenvoeding te maken, maar het is wel iets waar veel paarden last van hebben en wat er bijvoorbeeld ook voor kan zorgen dat een paard vermagerd. Je kunt een paard dan wel veel bij gaan voeren maar dat heeft bij een wormenbesmetting weinig zin. Ik vind het dus wel belangrijk dat dit aspect ook meegenomen wordt bij de zoektocht hoe je een paard in optimale gezondheid kan krijgen.

Wat zijn wormen?

Eigenlijk zijn wormen precies wat je waarschijnlijk denkt: kleine beestjes die zich kunnen nestelen in het lichaam van je paard en hier voor problemen kunnen zorgen. Er bestaan verschillende soorten wormen. Enkele voorbeelden zijn bloedwormen, lintwormen en spoelwormen. Spoelwormen zie je vooral bij jonge paarden terugkomen, maar bloedwormen en lintwormen kunnen paarden van alle leeftijden krijgen. Wel zijn jonge paarden ook hier vaak gevoeliger voor. 

Lintwormen komen in het lichaam van je paard door een mijt die het paard met gras mee op eet. Deze worm hecht zich vast aan de darmwand van je paard en zorgt hier voor ontstekingen. Dit verhoogt de kans op koliek bij je paard.

Hoe komt een paard aan wormen?

Het weiland is de belangrijkste besmettingsbron voor een paard als het om wormen gaat. Een weiland dat niet goed schoongehouden wordt zal al snel meer wormeneitjes en -larven bevatten. Doordat je paard gras van dit weiland eet, wordt de kans automatisch groter dat je paard een wormenbesmetting op loopt. De kans dat je paard wormen krijgt is groter als er net nieuwe paarden in de groep bij zijn gekomen, als je paard bij veulens of jaarlingen staat, of als er te veel paarden op te weinig grond staan.

Wat zijn de gevolgen van wormen?

Wormen verspreiden zich in het lichaam van je paard als je paard deze binnen heeft gekregen. Hier tasten ze delen van het lichaam aan, zoals de darmwand en de bloedvaten. Larven van bijvoorbeeld de bloedworm nestelen zich in de slijmvliezen en gaan daar in rust. Aan het einde van de winter breken de larven door de slijmvlieslaag heen en dan zal het paard er het meeste last van hebben omdat de darmwand als het ware lek geprikt wordt wat voor een grootschalige ontsteking kan zorgen waar je paard levensbedreigend ziek van kan worden. Bij problemen die door wormen veroorzaakt kunnen worden kun je denken aan koliek, vermagering, diarree, verstoppingen en in het ergste geval overlijden.

Hoe weet je of je paard wormen heeft?

Dat een paard wormen heeft kun je bijvoorbeeld zien aan een doffe vacht, vermagering of verslechterde prestaties. Helaas zijn dit symptomen die je bij meerdere aandoeningen terug kunt zien. Als je denkt dat je paard niet helemaal lekker in zijn vel zit is mijn inziens een mestonderzoek nooit verkeerd om te doen. Ga op zo’n moment niet blind ontwormen, maar een mestonderzoek kan geen kwaad en kan je wel duidelijkheid geven.

Of een paard wormen heeft kun je vaststellen met behulp van een mestonderzoek. Wormen in het lichaam van je paard scheiden namelijk eitjes uit en deze zijn terug te vinden in de mest. Een mestonderzoek kun je laten doen door een bedrijf dat hierin gespecialiseerd is. Als je de juiste spullen en kennis hebt kun je ook zelf een mestonderzoek uitvoeren, maar de benodigdheden hiervoor zijn behoorlijk aan de prijs. Je hebt bijvoorbeeld een microscoop nodig. Daarom zal het in de meeste gevallen goedkoper zijn om een mestonderzoek door een bedrijf te laten doen. Hierbij bestel je een kit waarmee je een mestmonster kan verzamelen en goed ingepakt op kan sturen. Hier zit een vragenlijst bij over je paard die je in moet vullen, of die moet je online invullen. Zo kan er ook een dossier voor je paard aangemaakt worden bij sommige bedrijven, zodat er meer zicht is in de wormen geschiedenis van je paard. Meestal krijg je dan een dag later de uitslag of je paard wel of geen wormen heeft, en een dienst als Worm & Co geeft je dan ook advies over of je je paard het beste kan ontwormen of niet, en waarmee. In deze uitslag wordt per soort worm aangegeven hoeveel eitjes er van aanwezig zijn in de mest van je paard.

Eigenlijk is geen een paard helemaal wormvrij, wormen horen wel een beetje bij paarden, maar in hoge aantallen is het wel alarmerend. Vaak wordt dan ook aangegeven dat er minder dan 50 eitjes aanwezig zijn, dan hoef je niet te ontwormen. De precieze aantallen wanneer je wel en niet moet ontwormen zijn afhankelijk van de dienst waar je je mest laat onderzoeken of de methode die je zelf gebruikt. Goed om te weten is dat lintwormen niet altijd terug te vinden zijn in een mestonderzoek omdat deze niet bij alle mest eitjes uitscheiden. Als het om lintwormen gaat is een mestonderzoek dus niet betrouwbaar.

Bij een mestonderzoek wordt vaak ook gecontroleerd of er zand aanwezig is in de mest van je paard. Mocht dat zo zijn is het aan te raden om je paard een zandkuur te geven. Hoe vaak je een mestonderzoek moet doen, daar verschillen de meningen over. Vaak wordt aangeraden om je paard rond het begin van het weideseizoen te laten controleren, en na de eerste nachtvorst wordt vaak gekozen voor blind ontwormen met Equest Pramox. Een paar keer per jaar is wel aan te raden.

Jaren geleden was het meer de standaard om je paard regelmatig een wormenkuur te geven, voor het geval dat. Mestonderzoek werd toen nog niet in zulke mate gedaan. Het probleem van willekeurig ontwormen is echter dat wormen resistent kunnen worden voor de stoffen uit de wormenkuur. De meest effectieve stoffen tegen wormen zijn op dit moment nog moxidectine en ivermectine, maar door veelvuldig ontwormen lijken we richting een resistentie voor deze middelen te gaan. Als wormen resistent worden moeten we op zoek naar andere stoffen die de wormen kunnen doden en die we wel enigszins veilig in ons paard kunnen stoppen – want troep is het toch wel natuurlijk. Maar voor hoe meer stoffen wormen resistent worden, hoe moeilijker dit wordt. Daarom is het aan te raden om je paard alleen te ontwormen aan de hand van een mestonderzoek. Een uitzondering hierin is de ontworming na de eerste nachtvorst met Equest Pramox.

Wat kun je tegen wormen doen?

Het is verstandig om de mest van je paard regelmatig te laten controleren. Op die manier ben je er snel bij als je paard een wormenbesmetting heeft en kan je deze snel behandelen. Als je paard niet regelmatig gecontroleerd wordt kan een besmetting al behoorlijk uit de hand lopen voordat je erachter komt. Je hoeft aan de buitenkant van je paard namelijk nog niks te kunnen zien terwijl er toch al wormen aanwezig zijn. Als je paard veel wormen blijkt te hebben is het verstandig om naar je huisvesting te gaan kijken. Zijn er factoren in de huisvesting van je paard die kunnen bijdragen aan een wormenbesmetting? Zo ja, ga deze factoren aanpakken. Om een wormenbesmetting te voorkomen is het bijvoorbeeld verstandig om je weiland dagelijks uit te mesten, maar op z’n minst twee keer per week.

De meest voor de hand liggende behandeling tegen wormen is een wormenkuur. Er bestaan echter ontzettend veel wormenkuren, dus het is verstandig om je hierin goed in te lezen of te laten adviseren. Niet alle wormenkuren kun je voor alle soorten wormen in zetten namelijk. Als je paard na mestonderzoek wormen blijkt te hebben, en je ontwormt hem, dan is het aan te raden om twee weken later nog een keer mestonderzoek te doen om te kijken of de wormenkuur zijn werk gedaan heeft. 

Houd je bij een wormenkuur aan de juiste dosis voor je paard. Deze is gebaseerd op gewicht dus dan is het wel handig om te weten hoe zwaar je paard ongeveer is. Veel mensen geven hun paard maar de hele spuit, maar die kan resistentie in de hand werken.

Wormenkuren zijn tegenwoordig vaak lastiger aan te komen. Officieel gezien mogen ze namelijk alleen nog maar bij de dierenarts gekocht worden, of aan de hand van een mestonderzoek. Dat vind ik zelf wel een voordeel aan een dienst als Worm & Co, daar kun je meteen de juiste wormenkuur bestellen. Vroeger haalde je een wormenkuur nog gewoon in een ruitersportzaak. Deze lastige verkrijgbaarheid kan dus ook een reden zijn om een mestonderzoek te laten doen. Ook weet je dan zeker dat je met het juiste middel ontwormt.

Wormen in het najaar

Zoals ik hier boven al genoemd heb wordt er na de eerste nachtvorst vaak gekozen om blind te ontwormen met Equest Pramox. Dit is een redelijk algemeen geaccepteerde manier van ontwormen. Blind ontwormen betekent dat je ontwormt zonder eerst een mestonderzoek te doen om te kijken of je paard wel wormen heeft. Pramox bevat moxidectine, en dat is effectief tegen ingekapselde bloedwormen. Daarnaast bevat het praziquantel, wat als enige middel tegen lintwormen werkt. Pramox helpt daar bovenop ook tegen horzellarven. Deze komen in het lichaam van een paard terecht doordat ze eitjes die zich op hun benen nestelen oplikken. Daar nestelen ze zich in de maagwand, waar ze ontsteking van het maagslijmvlies kunnen veroorzaken.

In de winter leggen wormen vrijwel geen eitjes meer, waardoor deze ook niet meer in de mest teruggevonden worden. Een mestonderzoek kan dus onbetrouwbaar zijn in deze periode, omdat je paard wel wormen kan hebben terwijl er geen eitjes in de mest zitten. Het laatste mestonderzoek van het jaar wil je daarom doen voordat het echt koud wordt en de wormen niet meer actief zijn.

Als je twijfelt over het ontwormen van je paard kun je hierover het beste contact opnemen met je dierenarts of een bedrijf dat hierin gespecialiseerd is. Zij kunnen je adviseren over jouw situatie.

Aanbevolen artikelen

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

× Kan ik je helpen?