WhatsApp

06 57 34 83 56

Email

info@paardoptimaal.nl

Als een paard darmproblemen heeft wordt er met enige regelmaat voor gekozen om pre- en probiotica in te zetten. Dat wordt ook regelmatig door dierenartsen voorgeschreven. Dat zie ik ook in de mails die ik krijg om advies aan te vragen. Er zijn situaties waarin probiotica wel kan werken, maar ik ben er geen fan van, en het zou dan ook niet mijn eerste keuze zijn. In deze blog wil ik jullie uitleggen waarom ik geen voorstander ben van het geven van probiotica aan paarden.

Pre- en probiotica worden vaak samen genoemd, maar het is niet hetzelfde. Probiotica zijn micro-organismen, zoals bacteriën en gisten. Je dient je paard dan dus levende gisten of bacteriën toe. Deze kunnen de balans in de darmen beïnvloeden. Prebiotica is de voeding die probiotica nodig heeft, dus dat zijn onverteerbare vezels of koolhydraten.

Wat is probiotica?

Als je je paard probiotica geeft dien je je paard micro-organismen toe met het doel om de darmflora op te laten knappen. Probiotica zoals we dit aan paarden geven komt uit de humane wereld, en daar zit het probleem in. In deze probiotica zitten meestal melkzuurbacteriën. Deze zijn voor mensen belangrijk en ook goed. Echter zijn deze bij paarden niet wenselijk doordat ze verzuring van de darmen veroorzaken. Dat lijdt tot een slechte opname van voedingsstoffen en nog veel meer problemen zoals diarree en koliek. Melkzuurbacteriën zijn nou net de bacteriën die de darmen over hoop halen en waar je juist niét meer van wil hebben. Om die toe te gaan dienen aan een paard wat al darmproblemen heeft is niet logisch.

Wat zijn melkzuurbacteriën?

In het maag-darmkanaal van een paard leven miljoenen micro-organismen. Dit noemen we de darmflora. Er is sprake van symbiose: de micro-organismen voeden zich met de onverteerde voeding van het paard die in de dikke darm terechtkomt. Vervolgens scheiden deze micro-organismen voedingsstoffen uit die het paard nodig heeft, zoals vitamine B, C en K. Dit proces heet fermentatie.

Vanuit de natuur van een paard bestaat de darmflora in de dikke darm grotendeels uit ‘goede’ vezel-verterende bacteriën. Deze verteren vezels, zoals ruwvoer, en scheiden daardoor stoffen uit die het paard nodig heeft en dit proces levert ook warmte op. Tegenwoordig krijgen veel paarden voeding die rijk is aan zetmeel en suiker. Dat kan in de dunne darm – waar het eigenlijk verteerd zou moeten worden – niet goed verteerd worden omdat er te weinig aanwezig is van het enzym dat dit zou moeten doen. Daardoor stromen deze onverteerde resten door naar de blinde en dikke darm. Daar is het voeding voor ‘slechte’ bacteriën zoals melkzuurbacteriën. Wanneer deze voeding uit het voer van het paard kunnen halen kunnen zij groeien en zich vermeerderen.

Deze melkzuurbacteriën eten deze onverteerde delen op, en scheiden dit uit als melkzuur. Melkzuur is voor mensen iets wenselijks, maar de darmen van een paard zijn hier niet opgemaakt. Waar de maag een zure omgeving is, is dat bij de darmen niet de bedoeling. Doordat er zuur uitgestoten wordt kan er verzuring optreden in de darmen. Door die verzuring, en mogelijk ook door de afwezigheid van de juiste voedingsstoffen, kunnen de vezel-verterende bacteriën afsterven. Dat afsterven zorgt voor toxines in de darmen van het paard die bijvoorbeeld tot hoefbevangenheid kunnen leiden.

Het is niet de bedoeling dat de darmen een zure omgeving zijn, dus dat gaat gepaard met problemen. Door verzuring van de darmwand geïrriteerd raken wat invloed heeft op de opname van voedingsstoffen. Door de darmwand worden voedingsstoffen namelijk toegelaten tot het bloed, dus als de darmwand zijn werk niet kan doen gaat dat voor problemen zorgen. Dit kan zelfs zover gaan dat er een leaky gut ontstaat. Dan is het slijmvlies van de darmwand dusdanig ontstoken dat de kleine gaatjes die hierin zitten om stoffen door te laten te groot worden. De darmwand hoort een regulerende functie te hebben en bepaald of bepaalde voedingsstoffen wel of niet in het bloed toegelaten worden afhankelijk van de behoefte van het lichaam. Als deze gaten te groot worden valt de regulering weg en raakt de hele stofwisseling van de kaart. Een leaky gut kan gevolgen hebben als allergieën, huidproblemen, jeuk, ontstekingen elders in het lichaam en natuurlijk spijsverteringsklachten. Om deze reden zou ik een paard niet zomaar extra melkzuurbacteriën toedienen.

Bij paarden worden gisten ook nog wel eens ingezet als probiotica. Je dient dan levende gisten aan je paard toe. Alleen stimuleren gisten ook de aanmaak van melkzuur. Bij gisten kun je denken aan biergist, Yea-Sacc en Bokashi. Gisten zou je wel kunnen geven als ze ‘shredded’ zijn, dus kapot gemaakt, want dan kunnen ze een bron van vitamine B zijn of als mycotoxine werken. Een geïnactiveerde gist is niet geshred, maar wordt in het paardenlichaam wakker om zijn werk te doen. Bijvoorbeeld biergist maakt in combinatie met suiker alcohol aan en ook dat stimuleert de groei van melkzuurbacteriën. Ook met gisten wil je dus voorzichtig zijn.

Eigenlijk zou ik probiotica alleen maar aanraden bij een paard wat op voordroog staat omdat deze al aan een grote hoeveelheid melkzuurbacteriën gewend is. Bij een paard wat op onverpakt hooi staat zou ik nooit probiotica aanraden, omdat je juist niet deze onwenselijke bacteriën aan de darmflora van je paard toe wil gaan voegen.

Wat is prebiotica?

Prebiotica is de voeding voor de micro-organismen die je wel in de darmflora wil hebben. Door deze te voeden, zullen deze groeien en vermeerderen. Zo komen er steeds meer van deze goede micro-organismen in de darmen. Deze wenselijke micro-organismen hebben juist behoefte aan vezels. Een belangrijke bron van vezels voor paarden is ruwvoer, met name onverpakt hooi. Hiervoor hoef je dus geen prebiotica in te zetten als je je paard goede kwaliteit ruwvoer aanbiedt. Onverpakt hooi is de beste prebiotica die je de darmflora kan bieden.

Darmproblemen oplossen

Als je geen probiotica wil gebruiken, wat kun je dan wel inzetten? Om te beginnen wil je je paard onverpakt hooi geven van kwaliteit die aansluit bij wat je paard nodig heeft, met name als het om suiker en energie gaat. Geef een paard met overgewicht arm hooi, maar een paard dat aan moet komen mag wel hooi hebben met een hoger energiegehalte. Voorkom daarnaast voer dat resulteert in melkzuurbacteriën in de darmen, zoals granen, bietenpulp en voordroog. Vul het hooi aan met een graanvrije balancer. Dit is wat mij betreft de basis voor ieder paard.

Als je paard ook op een nieuw rantsoen – geef het even de tijd en neem ook 10-14 dagen de tijd om over te stappen – nog steeds darmproblemen heeft, raad ik je aan om je paard uit te laten meten. Dat kan door een holistisch therapeut, maar je kunt ook met kruidenmixen werken. Dat is een veel natuurlijkere manier om darmproblemen bij je paard op te lossen dan pro- en prebiotica.

Er zijn natuurlijk paarden die, bijvoorbeeld door te vroeg afspenen of slechte voeding, een darmflora hebben die uit balans is. Soms vraagt dat om zwaarder geschut om het op te lossen, maar probiotica zou niet het eerste zijn waar ik voor zou kiezen bij darmproblemen. Er zijn situaties waarin het voor een paard, op dat moment, toch lijkt te werken. Dat is niet altijd te verklaren, maar wees er voorzichtig mee.

Een reactie plaatsen

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Chat openen